Showing posts with label Cathal Buí. Show all posts
Showing posts with label Cathal Buí. Show all posts

Friday, December 17, 2010

Mo Leanbh Úr

Tháinig sé amach faoi dheireadh. Rinne Cathal Goan úrscéal nua de mo chuid a sheoladh sa Leabharlann Náisiúnta Dé Luain seo chuaigh thart. Dhá bhliain go leith ó shin chuir mé na chéad fhocail ar phár agus an tseachtain seo chonaic siad solas an lae.
Is rud aisteach í an scríbhneoireacht. Dá suífeá síos agus dá smaoineofá ar an dua agus ar an obair a bhí romhat 260 leathanach de leabhar a scríobh, ní thosófá a choíche. Fós féin, bíonn rud inteacht ionat a bhrúnn chun tosaigh thú, creideamh éigin gur chóir an scéal a inse, a chuidíonn leat an lámh in uachtar a fháil ar an 'bac scríbhneora' a bhuaileann tú ar lgh 56, 79, 132 agus 187!
Fuair mé féin cóip den leabhar 2 nó 3 sheachtain ó shin, agus an gcreidfeá, ní raibh mé ábalta é a léamh. Gach uair a thóg mé é, bhí mo shúil ag cuartú botún cló (4 cheann aimsithe agam go dtí seo!), bhí an clúdach a scrúdú agam, an ceangal, an clóchur agus na céadta rud beag eile nach dtógfadh gnáth-chríostaí faoi deara. Léifinn paragraf agus bheinn den tuairim go raibh barraíocht briathra in úsáid agam ann, cháinfinn aidiacht ar leathanach eile, cheisteoinn an dialóg (bhfuil sé nadúrtha go leor?), gheobhainn locht ar fhocal a bhí ró-chanúnach, ró-chaighdeánach, ró-choitianta......
Is cuma, an rud atá déanta tá sé déanta agus níl aon dul siar. Mar a bhíonn le gach leanbh, tig an t-am nuair a chaithfidh tú scaoileadh leis. Tuigeann tú go dtiocfadh le rudaí a bheith níos fearr dá mbeadh tuilleadh ama, tuilleadh tallainne agat. Caithfidh an leanbh seasamh ar a chosa féin anois!

Rún an Bhonnáin is ainm don leabhar. Baineann sé le Cathal Buí Mac Giolla Gunna agus an dán cáiliúil a bhí aige 'An Bonnán Buí'. Sceinséir i stíl 'The da Vinci Code' atá ann, a bhfuil rún ársa faoi cheilt sna lámhscríbhinní (mo bhuíochas do bhlagmhíreanna Dennis as an inspioráid!) agus cultas atá ar a dhícheall é a choinneáil ceilte! Faigheann neart ceoltóirí sean-nóis bás ar an bhealach [rud a thaitin le Cathal Goan !?!?!?].
Ar scor ar bith, má thagann aon duine agaibh trasna air agus má éiríonn libh é a léamh, bheinn buíoch as bhur dtuairiscí ina thaobh. Is maith liom nuacht, bíodh sé maith nó olc, a fháil faoi na páistí nach bhfuil faoi mo chúram níos mó!


Tuesday, February 23, 2010

Bréifne Abú!

Tá mé fíorbhuíoch díobh siúd a chuir leideanna i mo threo le cúpla lá anuas maidir le Cathal Buí. Is carachtar fíor-spéisiúil é, b'fhéidir an rud is spéisiúla uilig faoi ná an laghad eolais atá againn faoi. Cinéal de dhuine dúrúnda atá ann. Tá cnap mór eolais faoi sa bhéaloideas, ach fíorbheagán eolas atá cinntithe go hacadúil. Go minic bíonn fianaise agus foinsí sa bhéaloideas ag teacht trasna ar a chéile agus tá sé an-deacair greim a fháil ar an duine é féin.
Chaith mé an deireadh seachtaine sa tóir air fá cheantar Bhréifne. Ceantar álainn suimiúil. Shiúil mé an Bhoirinn, áit atá ar maos sa tseandálaíocht agus a meastar a bheith ina áit bhreithe don fhile. Chaith mé tamall fada fá bhruacha Loch Mhic nÉan. Cé go raibh sioc crua san aer is ar thalamh, ní fhaca mé d'éin mharbha ach leacht beag a raibh pictiúr den bhonnán agus véarsa ón amhrán greannta air. Bhí díomá orm nach raibh rian níos mó den fhile nó den dán le feiceáil i mBéal Cú nó sa Bhlaic. Ní raibh ann i ndáiríre ach comhartha bóthair aonair a d'fhógair don chuairteoir: "Cathal Buí Country - Fáilte!" Bheadh an cuairteoir céanna ag siúl fada go leor chun go bhfaigheadh sé tuilleadh eolais faoin Chathal céanna. Ní raibh ann i ndáiríre ach an loch féin, séipéal beag agus priosún Loughan House. B'fhéidir gur istigh sa charcair atá spiorad Chathail beo... cá bhfios?
Ar scor ar bith, bhain muid sult mór as an chuairt a thug muid ar an cheantar agus mholfainn d'éinne deireadh seachtaine nó dhó a chaitheamh ann.

.
Loch Mhic nÉan



Thursday, February 18, 2010

Ar lorg Chathail Bhuí...

Tá sé beartaithe agam féin agus ag mo bhean mhaith éalú ar feadh cúpla lá an deireadh seachtaine seo. Tá rún againn aghaidh a thabhairt ar Bhreifne. Is ceantar é nach bhfuil mórán cur amach agam air, ach le fada bhí suim agam ann. Is mar gheall ar shean-laoch de mo chuid, Cathal Buí Mac Giolla Ghunna, a chuir mé suim san áit.
Is dócha go raibh mé 10-11 mbliana d'aois an chéad uair a chuala mé m'athair ag aithris 'An Bonnán Buí'. Ón am sin ar aghaidh, bhí dúil agam san fhear a chum. Rinne mé taighde iarchéime ar an amhrán nuair a bhí mé ar an choláiste agus tá an t-iomrá amuigh go mbíonn cúpla véarsa den amhrán le cluinstin uaim nuair a bhíonn an t-ól istigh.
Tá úrscéal á scríobh agam san am i láthair agus tá Cathal Buí mar dhuine de na carachtair ann. D'fhág sin mé i mbun taighde arís le cúpla mí anuas. Suzanne bhocht, tá sí den bharúil go mbeidh spa, óstán agus saol oíche Inis Ceithleann roimpi, cosa in airde, gruaig scaoilte. Ní thuigeann sí go fóill go bhfuil cuairteanna ar Bhéal Cú, An Bhlaic, Loch nÉan, An Barrán etc pleanáilte agam. Leis an aimsir a bhí againn le seachtain, ní bheadh a fhios agat, b'fhéidir go dtiocfaidh muid trasna ar éan an phíobáin réidh ar bhruacha Loch nÉan, na luchóga móra ag triail ar a thórramh... etc etc

Ar scor ar bith, bhí ceist agam le caitheamh amach. Cuirim anseo é, mar tá fhios agam go bhfuil daoine anseo a bhfuil cur amach níos fearr acu ar lámhscríbhinní nó mar atá agamsa. Tá mé ag iarraidh teacht ar an leagan scríofa is ársa dá bhfuil againn de 'An Bonnán Buí'. Tá mé ábalta teacht ar leaganacha scríofa ó thús na haoise seo chuaigh thart agus b'fhéidir rud beag níos luaithe ná sin. Bhfuil fhios ag aon duine, an raibh an t-amhrán scríofa síos roimhe sin i gceann ar bith de na lámhscríbhinní nó an é gur mhair sé i mbéal na ndaoine amháin roimhe sin. Tá nóisean agam go mbeadh sé scríofa, agus is cinnte go raibh oideachas go leor ag Cathal é féin chun go mbeadh sé ábalta é a scríobh, ach cá bhfuil sé? Más ann dó ar chor ar bith! Bheinn buíoch as aon nod nó eolas a chuideodh liom.
Idir an dá linn bainigí sult as an deireadh seachtaine. Mar a dúirt an file féin:
"A chomharsain chléibh, fliuchaíg bhur mbéal
óir chan fhaigheann sibh braon i ndiaidh bhur mbás!"