Tá mé den bharúil le tamall maith go bhfuil easpa tábhachtach i bhfoclóireacht na Gaeilge, béarlagar na n-óg!
Focal coitianta ar nós 'cool', tugtar 'faiseanta' nó 'seolta' mar rogha ar focal.ie. Ní dóigh liom féin go bhfuil ciall an fhocail mar atá sé ag an aos óg tagtha slán le ceachtar den dá rogha. Taobh amuigh den fhocal sin, is beag focal eile den tsórt a bheadh i ngnáthúsáid ag ógánaigh atá ar fáil in aon bhailiúchán focal Gaeilge.
Mo thuairim féin ná gur chóir na focail seo a uchtú, a ghaelú rud beag b'fhéidir nó iad a fhágáil i gcruth Bhéarla agus stádas 'iasachta' a bhronnadh orthu. Tá sé tábhachtach a leithéid a dhéanamh. Bím ag scríobh agus ag aistriú go minic agus ba mhaith liom a bheith in ann iad a úsáid, ach drogall orm iad a dhéanamh de bharr an easpa stádais atá acu sa teanga. Is gá don scríbhneoir iad a chur i gcló iodálach, le taispeáint don léitheoir gur iasacht atá ann, leithéidí: "Thug sé wedgie do Mhicí..."
Muna bhfuil an téarma againn i nGaeilge ghlan, ba chóir an téarma a uchtú díreach ón Bhéarla ach stádas a bheith tugtha dó san fhoclóir. Feicimse nach bhfuil fadhb mhór ag lucht foclóra i dtíortha eile a leithéid d'iasachtaí a bheith aitheanta sa teanga scríofa. Tá an iliomad sampla de sa Bhéarla. Tá sé ag tarlú sa ghnáthchaint cé bith, tá sé tábhachtach an treocht a bheith aitheanta sna foclóirí fosta!
Tharla gur iarradh orm Gaeilge a chur ar chúpla ceann acu ar na mallaibh: wedgie, purple nurple agus noogie. Tarraingt fobhríste, casadh cíche agus núgaí a thug mé orthu (cé go raibh fonn orm wedgie a fhágáil sa Bhéarla!) Bheadh suim agam a fháil amach an mbeadh moltaí níos fearr ag éinne!
Showing posts with label aistriúchán. Show all posts
Showing posts with label aistriúchán. Show all posts
Sunday, January 23, 2011
Friday, February 12, 2010
Snow Stones & Night Boots!
Deirtear go minic go mbíonn ró-thionchar ag an Bhéarla ar an Ghaeilge. An mhalairt atá ag tarlú i dtigh s'againne le tamall anuas.
Tá Béarla measartha maith ag Margaret san am i láthair - ón Chreche agus ón TV is mó a fhaigheann sí é. Tá muid breá sásta go bhfuil sí ag foghlaim léi, cé gurb í Gaeilge teanga an tí, tuigimid go gcaithfidh an dara teanga oifigiúil a bheith aici fosta.
Inniu, chuala mé í ag caint ar "Snow Stones". Ghlac sé bomaite orm a thuigbheáil gur 'clocha sneachta' a bhí i gceist aici. Thug mé an focal ceart di, agus rinne muid beirt gáire faoi. An oíche faoi dheireadh bhí sí ag cuartú a "Night Boots". Iarracht a rinne sí Béarla a chur ar 'slipéirí'.
Is iontach mar a oibríonn a hintinn bheag. Sa chéad chás, ba aistriú díreach ón Bhéarla a rinne sí, ach sa dara cás, is cosúil gur coincheap a bhí á aistriú aici.
Beidh ábhar tráchtais agam sula mbeidh siad fásta!
Monday, June 22, 2009
Cúpla Rann
Tá mé i ndiaidh teacht ar roinnt mhaith aistriúchán de rannta pháistí. Tá cuid acu in úsáid againn. Tá sé deacair go leor teacht ar rannta i nGaeilge - cuirim cuid acu anseo mar áis do thuismitheoirí eile:
Bualadh Bos, Bualadh Bos
Daidí ag teacht 'na bhaile
Milseáin ina phóca
dá (ainm an pháiste) beag féin.
Bhí feirm bheag ag Dónal Mór
Ee-aye, ee-aye, ó
Is ar an fheirm, bhí cúpla bó
Ee-aye, ee-aye, ó
Le Moo anseo, is moo ansin
Moo moo anseo, is moo ansin
Bhí feirm bheag ag Dónal Mór
Ee-aye, ee-aye, ó!
(thig na hainmhíthe eile a chur isteach ina dhiaidh sin. Go minic cuireann muidne ainmneacha na bpáistí, a gcuid col ceathracha etc isteach fosta.)
Rann na hAibitire:
ABCDEFGHIJKLNMOPQRSTUVWXY agus Z
Anois tá fhios agam mo ABC
thig leat teacht amach ag spraoi!
Mise is tusa is ruball na muice
is Bacach Shíol Aindí Ó!
Bacach Shíol Aindí Ó
Bacach Shíol Aindí Ó.
Mise is tusa is ruball na muice
is Bacach Shíol Aindí Ó!
(Ní aistriúchán é an ceann deireanach. Ceann a bhí againn sa bhaile atá ann. Níl a fhios agam faoi Dhia cérbh é Bacach Shíol Aindí Ó!)
Cuirfidh mé tuilleadh anseo ar ball!
Bualadh Bos, Bualadh Bos
Daidí ag teacht 'na bhaile
Milseáin ina phóca
dá (ainm an pháiste) beag féin.
Bhí feirm bheag ag Dónal Mór
Ee-aye, ee-aye, ó
Is ar an fheirm, bhí cúpla bó
Ee-aye, ee-aye, ó
Le Moo anseo, is moo ansin
Moo moo anseo, is moo ansin
Bhí feirm bheag ag Dónal Mór
Ee-aye, ee-aye, ó!
(thig na hainmhíthe eile a chur isteach ina dhiaidh sin. Go minic cuireann muidne ainmneacha na bpáistí, a gcuid col ceathracha etc isteach fosta.)
Rann na hAibitire:
ABCDEFGHIJKLNMOPQRSTUVWXY agus Z
Anois tá fhios agam mo ABC
thig leat teacht amach ag spraoi!
Mise is tusa is ruball na muice
is Bacach Shíol Aindí Ó!
Bacach Shíol Aindí Ó
Bacach Shíol Aindí Ó.
Mise is tusa is ruball na muice
is Bacach Shíol Aindí Ó!
(Ní aistriúchán é an ceann deireanach. Ceann a bhí againn sa bhaile atá ann. Níl a fhios agam faoi Dhia cérbh é Bacach Shíol Aindí Ó!)
Cuirfidh mé tuilleadh anseo ar ball!
Labels:
aistriúchán,
Dónal Mór,
páistí,
Rannta
Subscribe to:
Posts (Atom)