Laethanta na bó riabhaí

Bhí mé ag déanamh go raibh siad ar an bhealach inné, maidin inniu bhí mé cinnte de. Aimsir fhuar gaofar. Fearthainn aréir. Tá na 'riabhaigh' linn.

Tá drochaimsir geallta don tseachtain seo mar a bheifeá ag dréim leis.

Nach iontach an t-eolas aimsire a bhí ag daoine fadó. Is trua go bhfuil sé ceilte orainn sa lá atá inniu ann!

Ag dul chuig an dioscó!

Thuas sa lochta a bhí mé tráthnóna nuair a thig Margaret aníos an staighre i mo dhiaidh. Mhothaigh mé ag caint fúmsa í. Anuas liom agus siúd í ag caint ar an ghuthán póca (bréagán, ar ndóigh). Comhrá iomlán ar siúl aige le cara dá cuid ón chréche.

"Hi Maggie," arsa mise.

"Shush, Daidí." Lean sí uirthi ag caint le Shannon ar an fón.

Nuair a bhí an comhrá thart, thiontaigh sí chugam arís gur inis sí domh go neamhbhalbh.

"Tá mise ag dul amach anocht!"

"An bhfuil? C'áit?"

"Chuig an dioscó."

"Ó?"

"Tá mise agus Shannon ag dul."

Fágadh mé leis an imprisean nach mbeadh aon chur ina héadan. Ní ag iarraidh cead a bhí sí, go díreach de mo chur ar an eolas mar chúirtéis!

Níl sí ach ceithre bliana d'aois, ag Dia atá fhos cad iad na deacrachtaí a bheidh romham nuair a bheidh an 14 slánaithe aici!!!

Ar ábhar eile... nach saoithiúil an teanga seo againne. B'éigean domh stró a chur orm féin ag cuartú litriú an fhocail 'lochta'. Focal nár scríobh mé riamh is cosúil, mar le bheith fírinneach, dá bhfeicfinn LOCHTA scríofa ní aithneoinn é. LAUW-TA a bhí againne riamh anall ar 'attic' an Bhéarla. Is trua liom an deighilt idir an focal scríofa agus an focal labhartha.

Bhí an deacracht chéanna agam leis an fhocal PLANSNÓG ar na mallaibh. 'Heatherberry' an Béarla atá ag muintir na háite air. Bhí mé ag iarraidh an focal a úsáid i ndán a bhí á scríobh agam, ach an tseandeacracht chéanna, cén dóigh lena litriú i gceart. Fuair mé é sa deireadh BLAINSNEOG. De réir FGB, 'bogberry' atá air i mBéarla.

Drámaí agus Drámatacht!

Bhí mé féin agus mo bhean mhaith ag amharc ar an bhocsa sa choirnéal anocht, na páistí curtha a luí, dearmad nach mór déanta againn den agó a bhí ag an doras ní ba luaithe ag iarraidh leagan Gaeilge d'fhoirm an daonáirimh a aimsiú, de theip iomlán an chuisneora aréir, den dhá fháire a d'fhreastail muid orthu inné, de thimpiste Dan sa chlós súgartha tráthnóna, de dheartháir céile san ospidéal i Leitir Ceanainn agus máthair chéile san ospidéal i nGaillimh... bhí sé deas suí thart agus bolgam a ól os comhair na teilifíse.

Bhí clár measartha maith ar siúl, dráma nua-aimseartha de chuid na sraithe 'Síol'. Bhain an bheirt againn sult as. Tháinig Conchubhar i m'intinn agus mé á choimheád. Tá sé le maíomh aige le tamall anuas go bhfuil feabhas mór i ndiaidh teacht ar chúrsaí drámaíochta ar TG4 agus is dócha go bhfuil an ceart aige (Na Cloigne, Corp + Anam, Síol...). Tá neart scéalta maithe corraitheacha curtha amach le tamall anuas agus bhí ceann acu le feiceáil ar an TV anocht.

Ansin gan choinne, tháinig cotadh orm, siúd mar a bheadh máistir scoile crosta ann a amharcann go mífhoighneach ar dhalta nach bhfuil a chuid obair bhaile déanta aige, shamhlaigh mé Conchubhar ag croitheadh méir orm as an neamart atá déanta agam ar an bhlag seo le mí anuas... bhál, ní raibh sé díreach chomh drámatúil sin, ach os rud é go bhfuil me ag trácht ar chúrsaí drámaíochta, maitear domh an áibhéil bheag.

Ar scor ar bith, bíodh go bhfuil feabhas ar chúrsaí dráma ar na haerthonnta, tá mé féin agus mo bhean mhaith ar aon intinn go bhfuil locht mór amháin ar na cláir seo ar fad - tá na haisteoirí céanna i ngach aon cheann acu. Na haghaidheanna ceannan céanna le feiceáil arís is arís eile ar Ros na Rún, Na Cloigne, Corp + Anam, Síol... An é go bhfuil ganntanas aisteoirí againn sa tír seo? An é go bhfuil ciorcal beag ann, siopa druidte, mar a déarfadh fear an tSacs-Bhéarla, is nach roghnaítear aisteoirí as taobh amuigh den chiorcal sin? An é nach bhfuil Gaeilge ag mórchuid aisteoirí Bhanbha?

Ní bhaineann an fhadhb seo le drámaí Chonamara amháin, bhí an scéal amhlaidh i C U Burn, Gleann Ceo agus FFC a bhain a bheag ná a mhór le Tír Chonaill ghlas na n-eas glan! An bhfuil aon seans ann, an chéad uair eile a bheas clár á choimisiniú ag na húdaráis chraoltóireachta, go ndéanfadh siad iarracht beag aghaidheanna nua a chur os ár gcomhair - ar mhaithe leis an éagsúlacht go díreach. Corruair bím den tuairim go bhfuil neamhord ilphearsantachtaí ar Mhacdara Ó Fáthartha tá an oiread sin persona léirithe aige ar an scáileán le cúpla bliain anuas. Cuireann an oiread sin carachtar, uilig leis an aghaidh chéanna, mearbhall orm. Agus ní hé is measa!

Seo mé anois ag tarraingt ar an leabaidh. Muid ag imeacht ar béal maidine, bus lán scoláirí linn soir an bealach go hArd Mhacha ionsar Fhéile Scoldrámaíochta Chúige Uladh. Dhá dhráma a bheas ar an ardán againn amárach. Más maith le ceannasaí TG4 scairt a chur orm oíche amárach, bhéarfaidh mé liosta fada daoine óga - aghaidheanna úra - dó as achan chearn i Leath Choinn, a bheadh iontach go deo mar aisteoirí sa chéad tionscnamh eile atá beartaithe ag an chraoltóir!

Bolgam Aintí Mary!

Is minic a chrochfaidh páistí thú!

Bhí muid uilig inár suí ag an tabla ag am dinnéara inniu. Tá nós agam féin cupa tae a ól agus is maith le Suzanne, mo bhean mhaith, caife a ól nuair a bhíonn an dinnéar caite. Is maith le Margaret agus Dan tae a ól, ach dá bhfaighfeadh sé an seans d'ólfadh Dan beag a sháith den chaife. Ar ndóigh, níl cead aige.

Bhí sé ag ceistiú riail seo an chaife tráthnóna.

"Ach ólann Mamaí caife."

"Ólann, ach tá Mamaí mór."

"An ólann girseachaí caife agus ólann gasúraí tae?"

"Mmm... bhuel cuid den am... "

Lean muid orainn ag míniú dó faoina daoine uilig a bhfuil aithne aige orthu a ólann tae.

"Caidé ólann Daidí?"

"Tae!"

"Caidé ólann Nana?"

"Tae!"

"Caidé ólann Uncail John?"

"Tae!" etc etc.

"Caidé ólann Aintí Mary?"

"Fíon!" a d'fhreagair an gasúr beag.

Ní mó ná sásta a bhí Aintí Mary nuair a fuair sí an scéal!

Manaplacht!

Shíl mé go mbainfeadh Dualtach spraoi as seo! Tá neart ama idir seo agus an Nollaig lena chur ar an mhargadh, cé go mbeidh leagan Fine-Gaelach / Lucht Oibreach de dhíth faoin am sin... is dócha!

Vóta a chaitheamh!

Sin é! Tá an vóta caite agam. An ndéanfaidh sé difear ar bith? Beag an seans!

An rud is fearr liom faoi lá na vótaí, ná bualadh le daoine eile ag an ionad vótála. Bíonn cineál de spion maith ar dhaoine, fonn cainte orthu, rud beag seanbhladar agus greann. Is maith liom próiséas na vótála, an páipéar a fháil i mo lámh, dul chuig an bhothán, na huimhreacha a scríobh. Tugaim uimhir do gach aon iarrathóir. An páipéar a fhilleadh agus a shá isteach sa bhocsa miotail. Is maith liom na deasghnátha a ghabhann leis mar vótáil.
Ní raibh mórán polaiteoirí taobh amuigh den ionad vótála ar maidin - ró-ghnoitheach ar tír mór, creidim, ach bhí na ceamaraí teilifíse ann. Rug bean TG4 greim orm is mé ar mo bhealach amach. Chuir sí ceisteanna orm i mBéarla agus i nGaeilge. Ní maith liom a bheith ag caint ar an teilifís mar sin, ag smaoineamh ar mo chosa. Tá rud beag cleachtadh agam ar thuairimí a chur in iúl trí mheán na scríbhneoireachta, ach aon uair a scríobhaim 100 - 150 focal, caithim uair nó uair go leith ag smaoineamh faoi, ag déanamh cinnte de go gcuirim mo thuairim in iúl go beacht snasta. Ní bhíonn an deis agat é sin a dhéanamh os comhair ceamara. Tá súil agam nach bhfuil ceap magaidh déanta agam díom féin! Ach arís, má tá, níorbh é sin an chéad uair domh a leithéid a dhéanamh!

Nihil sub sole novum!

Tá mé i mo shuí cois tine i ndiaidh lá measartha gnoitheach. Cé go raibh mé ar mo bhonnaí ó mhaidin, rinne mé pointe de an teilifís a chur ar siúl do dhíospóireacht na gceannairí. Cé nach bhfuil mórán dúile agam sa daonlathas, is breá liom an pholaitíocht a choimhéad mar chaitheamh aimsire. Bím ag amharc uirthi trí shúile an staraí, i gcónaí ag iarraidh í a chur i gcomhthéacs gach a chuaigh roimhe seo agus ag iarraidh anailís a dhéanamh ar mar a sheasann rudaí inniu. De réir mar a théann na blianta ar aghaidh áfach, tuigim gur fíorbheagán athrú a thig ar chúrsaí an tsaoil bhig seo!
Bhí mé ag déanamh go mbeadh an toghchán seo fíor-spéisiúil, go dtiocfadh smaointí agus aghaidheanna úra réabhlóideacha amach as, ach caithfidh mé a rá nár shíl mé mórán den fheachtas. Ní raibh a dhath ann a spreagfadh duine le hamharc ar an tsaol trí shúile úra. Fíorbheagán físe léirithe ag na polaiteoirí! Níor spreag aon duine acu mé le vóta a chaitheamh ar a s(h)on. Ar an drochuair, níor chuidigh clár na hoíche anocht liom m'intinn a shocrú. Tá vóta le caitheamh agam amárach agus fós féin, níl a fhios agam cé a gheobhaidh an uimhir mhór nó an uimhir bheag uaim.
Bhí cúpla ceist náisiúnta agus cúpla ceist loganta ag dó na geirbe orm le tamall agus bhí mé ag fanacht le cuairt nó dhó ó dhuine nó beirt den aos polaitiúil teacht chuig mo dhoras le go gcuirfinn faoina mbráid iad. Níor tháinig aon duine i mo chomhair, cé go dtáinig cúpla bróiséar ildaite frid an bhocsa poist! Ar eagla na míthuigbheála, ní ag cuartú gair, gealltanas ná freagraí a bhím ó na polaiteoirí. Cuirim ceisteanna orthu le tomhais cén sórt daoine iad, cé chomh cliste is atá siad, cé chomh maith is atá siad ábalta a n-argóintí a chur trasna, cén sórt paisean a léiríonn siad. Tharla sé uair nó dhó go dtug mé vóta do dhuine - nach raibh aon mheas agam ar a chuid polasaithe ná ar a pháirtí - bunaithe ar an chomhrá a bhí agam leis ar an tairseach! Sin an rud a bhí in easnamh le mí anuas. Domhsa, bhí na díospóireachtaí leadránach, na ceannairí ró-shnasta ag comhairleoirí poiblíochta etc etc.
Bhí nós agam fad ó shin, vóta a chaitheamh i dtreo an duine nach raibh seans ar bith aige a bheith tofa. Seans go ndéanfaidh mé amhlaidh arís amárach!

Polaitíocht an Mheánoirthir agus na hAfraice faoi láthair - anois sin ábhar a thugann cúis mhachnaimh don staraí ionam. Cuireann sé 1848 i gcuimhne domh!